Çocuklar Neden Altını Islatır?

Çocuklarda Alt Islatma Problemi

Çocuğun 6 yaşını geçtiği halde, 3 ay süreyle haftada en az 2 gece altını ıslatması, çocuklarda alt ıslatma sorununu düşündürür.

Çocuklarda alt ıslatma, tedavi edilmediği takdirde çocuğun aktivitelerine önemli ölçüde sınır koyar. Örneğin, misafirlik veya yolculuk gibi nedenlerle evden ayrı kaldığı durumlarda çocuk altını ıslatma korkusu yaşar. Bu durum, özgüven eksikliğine yol açabilir.

Çocuklarda alt ıslatma (enürezis), 10 yaşından sonra gelişim açısından risk taşıdığı düşünülürse, sorunun erken dönemlerde çözülmesi gerektiği daha iyi anlaşılır.

Çocuklarda Alt Islatma Nedenleri?

Alt ıslatma problemi psikolojik yahut biyolojik kökenli olabilir. Bu nedenle, böyle bir problem yaşayan çocukta öncelikle;

• Genetik yatkınlık
• Hormonal etkenler
• Mesane kası gelişiminde gerilik

gibi biyolojik faktörler araştırılmalıdır.

Rahatsızlık biyolojik bir sebepten kaynaklanıyorsa, çocuk bir uzmana götürülmelidir. Eğer sorunun biyolojik değil, psikolojik nedenlerden kaynaklandığı düşünülüyorsa, aşağıdaki maddeler çocuğun gözlemlenmesine yardımcı olabilir. Aynı zamanda, bir uzmanla görüşmek ve gerekli önlemleri almak önemlidir.

Çocuklarda Alt Islatma Eğilimine Zemin Hazırlayan Etkenler

• Uygun olmayan tuvalet eğitimi (erken veya geç başlamak, baskı ve tehdit kullanmak)
• Farklı eve taşınma
• Okul değiştirme
• Travma oluşturabilecek yakın akraba kayıpları
• Kardeş doğumu ve kıskançlık
• Aile içi geçimsizlik
• Aşırı koruyucu veya hoşgörülü ebeveyn tutumları
• Yetersiz ilgi ve stresli yaşam koşulları

Çocuklarda Alt Islatma Sorununun Çözümü

Çocuklarda alt ıslatma probleminde, çocuklara en büyük zararı aile ve toplumun yanlış tutumları vermektedir. Alt ıslatma, birçok aile tarafından bir hastalık olarak algılanmadığından, kimi aileler öfke ve usançla çocuklarını cezalandırma yoluna gitmektedir. En tehlikeli cezalardan biri ise çocuğun cinsel organına yönelik olanlardır. Bu tür cezalar, çocuğun ruh dünyasında kalıcı olumsuz izler bırakabilir.

Aileler, alt ıslatma probleminin bir rahatsızlık olduğunu unutmamalıdır. Sorun, cezadan ve suçlayıcı tavırlardan uzak duran ailelerde daha çabuk ve kolay çözülmektedir. Unutmayın, baskıcı tutumlar sorunu artırmaktan başka bir işe yaramaz.

Tuvalet Eğitimi ve Bebek Bezi Kullanımı

Tuvalet eğitimi sırasında yapılan en büyük hatalardan biri, çocuğun altına bez takmaya devam etmektir. Eğitime başladıysanız, çarşaf altına naylon dahi sermeniz gerekse bile bebek bezi kullanmamalısınız. Aksi takdirde, çocuk bebek bezinin varlığıyla kendini rahat hissedebilir ve süreci uzatabilir.

Çocuğa yatmadan önce sıvı alımını kısıtlarken onunla iletişim kurarak bu durumu açıklamak gerekir. Aksi halde çocuk, suçluluk duygusu yaşayabilir veya inatlaşarak daha fazla sıvı tüketmek isteyebilir.

Gece uykusunda tuvalete kaldırma işlemi de dikkatli yapılmalıdır. Çocuk gecede en fazla iki kez uyandırılmalıdır: İlk uyandırma, yattıktan 1,5-2 saat sonra; gerekirse ikinci uyandırma sabaha karşı yapılabilir. Ancak çocuğun tam olarak uyanmasını sağlamak önemlidir. Aksi halde çocuk, tuvaletini uykuda yaptığını sanarak alt ıslatma alışkanlığı geliştirebilir.

Dışkı Tutamama (Enkoprezis)

Alt ıslatmaya oranla daha az rastlanan ancak daha ciddi bir ruhsal uyumsuzluk belirtisi olan enkoprezis, istem dışı dışkı kaçırma durumudur. Bu durum daha çok erkek çocuklarda görülür.

Enkoprezis, herhangi bir hastalığa ya da ilaca bağlı değildir. Çocuğun 4 yaşından itibaren 3 ay boyunca, en az ayda bir kez dışkısını kontrol edemeyerek altını kirletmesi enkoprezis olarak adlandırılır. Enkoprezisi olan çocuklarda konuşmada gecikme, dikkat dağınıklığı ve öğrenme güçlüğü gibi durumlar da görülebilir.

Enkoprezis Nedenleri

• Bağırsak işlevlerinde yapısal bozukluklar
• Kusurlu tuvalet eğitimi
• Stres, aile içi travmalar (ölüm, ayrılık, kardeş doğumu, okula başlama, hastalık)
• Çocuğun, ilgi çekmek veya ebeveynlerine tepki göstermek için bilinçli olarak dışkısını kaçırması
• Katı disiplin kurallarına karşı bilinçaltı bir başkaldırı

Enkoprezis İçin Neler Yapılabilir?

Dışkı kaçırma durumu söz konusu olduğunda, öncelikle uzman bir hekim tarafından çocuğun tıbbi kontrolleri yapılmalıdır. Eğer sorunun organik bir kökeni yoksa, psikolojik nedenler üzerine çalışılmalıdır.

Ailelere düşen en büyük görev, çocukları utanç ve suçluluk duygularına itmeden güvenilir bir ilişki zemini oluşturmaktır. Çocukları destekleyici ve anlayışlı bir tutumla yetiştirmek, hem enürezis (alt ıslatma) hem de enkoprezis (dışkı kaçırma) gibi sorunların üstesinden gelmede en etkili yoldur.